Partager l'article ! Paulu Matteu della Foata: Castigat ridendo mores: « Castigat ridendo mores »1 À nò pò almenu ognunu ci ...
« Castigat ridendo mores »1
À nò pò almenu ognunu ci pò intenda :
È fendu rida, faremu la faccenda :
Già qualchì unu mummuleghja ;
Qualchì scemu si pò offenda ;
Ma li scemi è li farò
Mancu Diu pò li curò
Sanò li cechi, li zoppi, i ghjambitorti,
Li sordi è i muti ; risuscitò li morti,
Li spirdati, i malcaduchi,
Tutti tutti abbini sorti ;
Ma li scemi ùn ni vardò ;
Scemi funu è scemi sò.2
Amu ad ognunu ; ma ùn lodu cert’azzioni,
Toccu lu viziu ; ma ùn toccu li parsoni.3
Or si sà qualchì malizia
Pon’avè la sti canzoni ;
Ma sò tutti bagatteddi,
Ch’ùn trapassani la peddi.
Chì faci rida à spesi di li cattivi,
È ùn hà riguardu nè à i morti nè à i vivi,
Mursichendu li difetti
Di chì leghji è di chì scrivi,
Faci beni, ch’ogni mendu
Si castiga pò ridendu.
(Poesie Giocose in lingua vernacola della pieve d’Ornano, Imp. La Mulatière, Aix-en-Provence, 1973, p. 51)
1. I cumedianti taliani, Molière, Marivaux è tanti altri, dicianu chì a cumedia “ridendu, castiga l’usanze”.
2. Pruverbiu : « I scemi si l’hà lasciati ancu u Signore. » (A Petra).
3. Pliniu u giovanu dicia : « Insectatur vitia non homines. » ([U saviu] perseguita i vizii, micca l’omi.) In la so enciclica « Pacem in Terris », u papa Ghjuvanni XXIII cunfirmò issa idea : « Hè ghjusta di distingue trà u sbagliu è quelli chì si sbaglianu… » (Enciclica di l’11 aprile di u 1963, 158). In poche parolle : si pò cundannà l’atti, micca l’autori…
| Juin 2012 | ||||||||||
| L | M | M | J | V | S | D | ||||
| 1 | 2 | 3 | ||||||||
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | ||||
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | ||||
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | ||||
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | |||||
|
||||||||||